Хүүхэнээ хадамда үгэбэл, hиихыень харамнадаггүй. Выдав замуж дочь, не сожалеют о её серьгах.

Хүбшын шонын хүлдэмөөр хүйтэн. Холодно так, что волк может замерзнуть.

Хүгшэн нохойн хусаhан  үүр сайтар, үбгэн хүнэй хэлэhэн үе дууhатар. Лай старого пса вплоть до утра, а слово, сказанное стариком,  на всю жизнь.

Хүгшэн шоно мэхэдэ орохогүй. Старого волка не обманешь.

Хүл табиха зайгүй. Некуда ноги поставить.

Хүлеэhэн юумэ хүhэлэнтэй. Чего ждешь, то всегда хочется.

Хүлынь толгойгоо дахаха. Ноги следуют за головою.

Хүн болгондо hайн байхын аргагүй. На всех угодить невозможно.

Хүн болохо багаhаа, хүлэг болохо унаганhаа. Человека узнаешь с детства, рысака  с жеребенка.

Хүн хүнэй зоболониие мэдэхэгүй, ухана эшэгэнэй зоболониие мэдэхэгүй. Человек не знает мучений других, козел не знает мучений козленка.

Хүн хоёр үхэдэггүй, гансал үхэдэг юм. Человек два раза не умирает, а лишь один раз.

Хүндын дээжэ тамхин, хөөрэй дээжэ мэндэ. Первое угощение - табак, лучшее слово - приветствие.

Хүндэ туhа хэхэдэ, өөртэ туhа болохо. Поможешь другим и тебе помогут.

Хүнжэлэйнгөө хирээр хүлөө жиихэ, хүнэйнгээ хирээр үгэ хэлэхэ. По своему одеялу протягивай ноги, по человеку определяй, как разговаривать.

Хүниие хундэлhэн хүн бэеэ хүндэлхэ. Уважающий других себя уважает.

Хүниие хэлэхэдээ хүрин улаан бүргэд шэнги, өөрыень хэлэхэдэ үндэгөө дараhан тахяа шэнги. Когда о других говорит, похож на хищного орла, когда о нем говорят, похож на нахохлившуюся наседку.

Хүнэй hамган алтан гургалдай, өөрын hамган алаг шаазгай. Чужая жена соловьем кажется, а своя жена сорокой кажется.

Хүнэй гараар могой барюулха. Ловить чужими руками змею.

Хүнэй досоохиие мэдэхын аргагүй. Невозможно узнать мысли человека.

Хүнэй муу хүниие дайраха, мориной муу модо дайраха. Плохой человек людей оскорбляет, а никудышный конь за деревья задевает.

Хүнэй нюдэн хурса, шэхэниинь hонор юм. У человека глаза зорки и уши чутки.

Хүнэй сэсэнhээ ойрын тэнэг дээрэ. Свой дурак лучше чужого умника.

Хүнэй тоhонhоо өөрын уhан дээрэ. Своя вода лучше чужого масла.

Хүнэй хөөрээр хөөр хэхэ, хүдэhэн ооhороор минаа хэхэ. Чужими словами говорить, из овчины делать кнут.

Хүнэй хоёр hайнhаа өөрын иэгэ муу дээрэ. Свой один плохой лучше, чем два чужих хороших.

Хүнэй хубсаhан  хубсаhан бэшэ, хүнэй эхэнэр эхэнэр бэшэ. Чужая одежда не одежда, чужая жена не жена.

Хүнэй шарха минии шархаhаа үлөө үбшэнтэй. Чужая рана больнее моей раны.

Хүршэдөө найдаhан  хүнэhэгүй, хүндэ найдаhан мүнгэгүй. Кто надеется на соседа, остается без пищи, кто надеется на других, остается без денег.

Хүсэтэйшүүлтэй бү тэмсэ, баяшуултай бү сүүдлэлдэ. С сильным не борись, с богатым не судись.

Хүхэгүйшье болбол шубуун хүбүүгээ тэжээдэг, хүндышье болбол хулhан хүхөөр ургадаг. Хотя и нет у птицы вымени, а она кормит своего детёныша, хотя и полый внутри камыш, а растёт зелёным.

Хөөрдэhэн хүн хүлөө абаха, гаараhан хүн гараа абаха. Тот, кто слишком заигрывается, ногу сломает; тот, кто слишком злится, руку сломает.

Хаанашье ябаhан хирээ харсагада хүрэжэ ниидэхэгүй. Где бы ворона ни была, не сможет летать, как сокол.

Хааниие аргаданхаар, хаалгашаниие аргадаhан дээрэ. Чем упрашивать хана лучше упросить привратника.

Хабар хатуу, намар натуу. Весна скудна, а осень обильна.

Хажуу газар буубал нөөтэр яатар бэрхэ, харуу хүнтэй худа болобол абалсатар яатар бэрхэ. На косогоре поселиться кочевать, передвигатья трудно, а со скупцом спознаться рассчитаться, разделаться трудно.

Хазаха гэхэдэ, альган холо, хараха гэхэдэ, шэхэн холо. Хочется укусить ладонь - далеко, хочется увидеть уши - далеко.

Халбагаа хахарха, эбээ таhарха. Ложка сломана,  дружба порвана.

Халуун сог дээрэ hууhандал. Сидеть, как на горячих угольях.

Халуун хүйтэниие үзэhэн хүн. Человек, испытавший жару и холод.

Халуун шулуу долёоhон хүн. Человек, лизавший горячий камень.

Хара гэртээ хаан, боро гэртээ богдо. В чёрном доме своём  хан, в сером доме своём  богдо.

Хара хирээ сагаан болохогүй. Черная ворона не сделается белой.

Хараhан тээшээ ябаха, хазамhан тээшээ алхалха. Идет, куда посмотрит, шагает, куда наклонится.

Харбалга үгыдэ мэргэд олон, барилдалга үгыдэ бүхэд олон. Когда нет стрельбы, метких стрелков много, когда нет борьбы, борцов много.

Хари харида багтахагүй, хандагайн сэмгэн тогоондо багтахагүй. Иноземец на чужбине не находит себе места, а берцовая кость лося в котлё не помещается.

Харуу хүнэй хутага мохоо байдаг. У скупого человека и нож бывает тупым.

Хатааhан түмэрые үрэхэ бэрхэ, ханилhан нүхэрhөө hалаха бэрхэ. Трудно перепилить закалённое железо и трудно расстаться с милым другом.

Хахаhан дээрэhээнь нюдарха. Он подавился, а его ещё бьют.

Хахад сагаанай тоосоогүй. И полкопейки не стоит.

Хашан мориндо газар холо, харуу хүндэ нүхэр холо. Далёк путь для ленивого коня, а для скупца далеки друзья.

Хзлэндэ яhан үгы, хэтын галда утаа үгы. Язык без костей, искра кремня  без дыма.

Хирээ хирээгэй нюдэ тоншохогүй. Ворон ворону глаз не выклюет.

Хирээ шубуун хээрэшье, голдошье хара. Вороны и в степи, и в долине черные.

Хобдог хүниие хонишон бү болго, хомхой хүниие тогоошон бү болго. Жадному человеку нельзя доверять овец пасти, скупому человеку нельзя доверять обед готовить.

Хоёр бухын толгой нэгэ тогоондо шанажа болохогүй. Две бычьих головы в одном котле не сваришь.

Хоёр нюдэнhөө сааша болгохо. Отодвигать подальше от своих глаз.

Хоёр хүн холош болобол золголдохо, хоёр модон ойрош болобол золголдохогүй. Хоть и далеки будут друг от друга два человека, они сойдутся, а два дерева, хоть и близки будут друг к другу, не сойдутся.

Хоёр шэхэнhээ хойшо оробол хоол болохо. Что вошло за уши, то будет пищей.

Хожомдоо hаа хохидолтой, хурдалаа hаа жаргалтай. Если опоздаешь, многое потеряешь, если поторопишься, счастливым будешь.

Хойто эхын сухалтайда, үнэшэн хүбүүн хоротой юм. Мачеха злая, потому и сирота зол на нее.

Хойто эхэ  - эхэ бэшэ. Мачеха  - не мать.

Холо ябаха гээ hаа, ойроhоо эхилдэг; ехээр хэхэ гээ hаа, багаhаань эхилдэг. Хочешь далеко идти, начинай с близкого; хочешь много сделать, начинай с малого.

Холын бурханhаа ойрын шүдхэр дээрэ. Близкий черт лучше далёкого бурхана.

Холын онгосоhоо ойрын буха дээрэ. Ближний бык лучше далекой лодки.

Хонёор хүндэлөөлбэл, үхэрээр хүндэлэ. Если тебя встретили, зарезав барана, ты встречай их, забив быка.

Хормойн ута хүл орёохо, хэлэнэй ута хүзүү орёохо. Долгота подола ноги путает, а долгота языка шею запутывает.

Хортой сэсэн тэнэгhээ доро. Умный, но коварный человек хуже дурака.

Хорхойдо хориггүй хоёр заяанда гэмгүй хүн. Он и червяка не обидит и зла никому не сделает.

Хорые хороор дарадаг, хоротониие зэмеэгээр дарадаг. Яд ядом заглушают, врага оружием побеждают.

Хотошоо алдабал шонын баhамжа. Лишиться дворняжки, дать волкам раздолье.

Худагай уhанда загаhан үгы, хуурай модондо набша үгы. В колодезной воде рыба не водится, а на дереве сухом листьев не бывает.

Худагай оёорто загаhангүй, хуушанай үгэдэ худалгүй. На дне колодца рыбы нет, в пословицах лжи нет.

Худал үгэ зондо багтахагүй. Лживое слово в народе не уживается.

Худал охор хүлтэй юм. У лжи короткие ноги.

Худалша хүн амалдаха, хулууша хүн доогуур хараха. Лжец божится, а вор в глаза не глядит.

Хулганын үхэл, миисгэйн наадан. Мышке  смерть, кошке  забава.

Хүн ахатай, дэгэл захатай. У людей бывают старшие, у шубы ворот.

Хурдание hомон хүсэхэ, худалые үнэн хүсэхэ. Стрела нагонит самого быстрого, а правда ложь.

Хурса хутага эшэдээ туhагүй, хурдан морин туруундаа туhагүй. Острота ножа бесполезна для его рукоятки, быстрота коня бесполезна для его копыт.

Хусадаг нохойhоо бү ай, хусадаггүй нохойhоо ай. Не бойся собаки лающей, бойся собаки нелающей.

Хусэжэ ядаад хусаха. Залаял, от того, что не мог догнать.

Хутага хурсашье hаа, эшэдээ туhагуй. Нож хоть острый, но не помогает рукоятке.

Хуурай модон жэмэсгүй, хооhон үгэ туhагүй. Бесплодно дерево сухое, нет пользы в пустословии.

Хуушан дэгэл хэршье сохиходо, ульhатай дулаан болохогүй. Старая шуба, как ни бей ее, не будет греть.

Хэбтэhэн хони бодхоожо шадахагүй, хэршэhэн мяха эдижэ шадахагүй. Он не может поднять лежащей овцы, не может съесть разрезанного мяса.

Хэбтэhэн хүн хээли алдаха, ябаhан хүн яhа зууха. Лежебока с тела спадает, а ходящий человек мясо ест.

Хэлэhэн үгэдөө хүрэхэ, эхилhэн ажалаа бутээхэ. Дал слово - надо сдержать, начал работать - надо довершать.

Хэлэhэн үгэдэ бү этигэ, хэhэн хэрэгынь хаража үзэ. Не верь сказанным словам, а смотри на его дела.

Хэлэжэ үгэхэдэ, шэхэниинь соорхой; хэжэ үгэхэдэ, hабань соорхой. Когда говоришь ему - уши у него дырявые, а когда накладываешь - посуда у него дырявая.

Хэлэхэдэ бэлэн, хэхэдэ бэрхэ. Легко сказать, да трудно сделать.

Хэлэхэдэ хэлэн яhагүй, hанахада hанаан захагүй. Язык не имеет костей - мелет, мысль не имеет границ  - думает.

Хэрөөлшэ хүн нохой мэтэ, хэнтэг хүн хирээ мэтэ. Склочник подобен собаке, а жадный ворону.

Хэрөөлшэ хүн нохойдол адли, хэнтэг хүн хирээдэл адли. Скандальный человек подобен собаке, а сварливый человек вороне.

Хэрэглэхэдэ хэрмэнэй hөөл олохонь бэрхэ. Когда нужно, трудно найти и беличий хвост.

Хэрэлдээд шаахаа мартаба. Поссорившись, забыл ударить.

Хара хирээ дальбараагаа сагаан гэжэ hанадаг, хадхуурта заряа зулзагаяа зөөлэхэн гэжэ hанадаг. Черная ворона считает своего птенца беленьким, а игольчатый еж своего детеныша пушистым.

Хулууhан хүн нэгэ нүгэлтэй, хулуулгаhан хүн хори нүгэлтэй. На укравшем один грех, а на обокраденном двадцать.